საპროცესო შეთანხმების მოთხოვნა: ნებაყოფლობითობა, ადვოკატი და სასამართლოს კონტროლი

Imedi-ის 2026 წლის 8 ოქტომბრის ცნობით, თამაზ ელიზბარაშვილის ადვოკატები პროკურატურისთვის საპროცესო შეთანხმების მოთხოვნით მიმართვას გეგმავდნენ; სიუჟეტში ასევე აღწერილია მუქარის აღიარება. რადგან ცნობაში ტელეკომპანიის საკუთარ თანამშრომლებთან დაკავშირებული შემთხვევაა განხილული, ფაქტობრივი აღწერა ამ წყაროს მიეწერება. ხელმოწერილი შეთანხმება, სასამართლოს დამტკიცება და სრული ბრალდების აქტი წარმოდგენილი არ არის.

მოთხოვნა შეთანხმების დამტკიცებას არ ნიშნავს

საპროცესო კოდექსის 209-ე მუხლი შეთანხმების საფუძველს განსაზღვრავს. 210-ე მუხლი შეთანხმების შეთავაზების შესაძლებლობას ბრალდებულსა და პროკურორს აძლევს და ადვოკატის უშუალო მონაწილეობას მოითხოვს. მოთხოვნის გაგზავნა სასურველი პირობის მიღებას ან პროკურორის თანხმობას ავტომატურად არ წარმოშობს.

საჯარო ან მედიასთან გაკეთებული აღიარება დამტკიცებული საპროცესო შეთანხმების ტოლფასი არ არის. შეთანხმებისთვის საჭიროა მისი შინაარსის გაცნობიერება, სათანადო იურიდიული დახმარება და კანონით გათვალისწინებული პროცედურა. შესაძლო სასჯელის შემცირება კონკრეტული შეთანხმებისა და სასამართლოს შეფასების საკითხია; ცნობის საფუძველზე წინასწარ კონკრეტულ ვადას ვერ დავასახელებთ.

სასამართლოს შემოწმება ფორმალობა არ არის

კოდექსის 212-ე მუხლი წერილობით შეთანხმებასა და სასამართლოს დამტკიცებას მოითხოვს. მოსამართლემ უნდა შეამოწმოს ნებაყოფლობითობა, ძალადობის ან უკანონო დაპირების არარსებობა, შედეგების გაცნობიერება და დაცვის შესაძლებლობა. 213-ე მუხლი ბრალდების დასაბუთებისა და სასჯელის კანონიერებისა და სამართლიანობის შემოწმებასაც ითვალისწინებს.

სასამართლოს აქვს შეთანხმების დაუმტკიცებლობის შესაძლებლობა, თუ შესაბამისი მოთხოვნები არ სრულდება. ამიტომ ადვოკატის ან პროკურორის განცხადება სასამართლოს საბოლოო პასუხს ვერ ჩაანაცვლებს. შემოწმების რეალური ხარისხის შესაფასებლად საჭიროა შეთანხმების ტექსტი, სხდომის მასალა და სასამართლოს აქტი.

დაზარალებულის უფლებები

217-ე მუხლით პროკურორმა შეთანხმებამდე დაზარალებულთან კონსულტაცია უნდა გაიაროს და შეატყობინოს შეთანხმების დადება. დაზარალებულს შეუძლია მოსამართლეს მიაწოდოს ინფორმაცია მიყენებულ ზიანზე. ამ მუხლით მას შეთანხმების გასაჩივრების უფლება არ აქვს, თუმცა სამოქალაქო სარჩელის უფლება უნარჩუნდება. კონსულტაცია ინდივიდუალური ვეტოს უფლებას არ ნიშნავს.

საქართველოსთვის სავალდებულო ევროპული კონვენციის მე-6 მუხლის სამართლიანი განხილვის გარანტიები შეთანხმების პროცედურასაც ეხება. შეთანხმებაზე გადასვლა უფლებებზე ინფორმირებულ და ნებაყოფლობით არჩევანს მოითხოვს. ამ სტატიაში არ განისაზღვრება კონკრეტული მუქარის საბოლოო კვალიფიკაცია ან ბრალეულობა: არსებული წყარო გვაძლევს მოთხოვნის შესახებ ცნობის ახსნის შესაძლებლობას, ხოლო დამტკიცებული შეთანხმების აღწერა დამატებითი სასამართლო დოკუმენტის გარეშე დაუშვებელია.

დაკავშირებული განმარტება: ბრალდება, წინასწარი პატიმრობა და დანაშაულის დამტკიცება.

გადამოწმების თარიღი

კანონმდებლობა გადამოწმებულია 2026 წლის 9 ოქტომბრის მდგომარეობით.

სტატია საინფორმაციო ხასიათისაა, ეფუძნება მითითებულ საჯარო წყაროებს და არ წარმოადგენს ინდივიდუალურ იურიდიულ კონსულტაციას.