ანაკლიის პორტის „ლენდლორდ“ მოდელი: საკუთრება, ოპერატორი და საჯარო ინტერესის დაცვა

Imedi-ის 2026 წლის 9 ოქტომბრის ცნობაში, ეკონომიკის მინისტრის მოადგილე ანაკლიის პორტის „ლენდლორდ“ მოდელს აღწერს: სახელმწიფო ინფრასტრუქტურას ავითარებს, კერძო ოპერატორი კი კომერციულ საქმიანობასა და ტვირთის მოზიდვაში მონაწილეობს. ცნობა არ გვაძლევს კონკრეტული ოპერატორის საბოლოო შერჩევის აქტსა და ხელმოწერილ ხელშეკრულებას.

მოდელის სახელწოდება განსაზღვრავს სამართლებრივ რეჟიმს?

საერთაშორისო პრაქტიკაში გავრცელებული მართვის სახელწოდება ხელშეკრულების ზუსტ იურიდიულ სახეს ვერ ადგენს. შესაძლო იჯარის, კონცესიისა თუ სხვა შეთანხმების შეფასება მის რეალურ შინაარსზეა დამოკიდებული. სახელმწიფოს საკუთრება და ოპერატორის გამოყენების უფლება სხვადასხვა საკითხია; ერთის არსებობა მეორის ყველა პირობას არ განსაზღვრავს.

საჯარო და კერძო თანამშრომლობის შესახებ კანონის მე-4 მუხლი ადგენს შესაბამის კრიტერიუმებს, მათ შორის გრძელვადიანობას, კერძო დაფინანსებასა და რისკების განაწილებას. მხოლოდ კერძო კომპანიის ჩართულობა PPP-ის რეჟიმის არსებობის დასამტკიცებლად საკმარისი არ არის. საჭიროა პროექტის გადაწყვეტილება, დაფინანსების სქემა და ხელშეკრულება.

რას მოითხოვს საჯარო ინტერესის დაცვა?

თუ თანამშრომლობა ამ კანონის ფარგლებში ხორციელდება, მე-5 მუხლი მოითხოვს გამჭვირვალობას, კონკურენციას, ფისკალურ პასუხისმგებლობასა და გარემოსდაცვით შესაბამისობას. გასარკვევია ინვესტიციის ვალდებულება, ტარიფების რეჟიმი, მომსახურების ხარისხი და ის, ვინ ატარებს მოთხოვნის შემცირების ან დაგვიანების რისკს. სახელმწიფო გარანტიის არსებობა მხოლოდ საჯარო განცხადებიდან ვერ დასტურდება.

გარემოსდაცვითი პროცედურა ცალკე რჩება

გარემოსდაცვითი შეფასების კოდექსის მე-12 მუხლი გადაწყვეტილების ადმინისტრაციულ წარმოებას ეხება. საქართველოსთვის სავალდებულო ორჰუსის კონვენციის მე-6 მუხლი შესაბამის საქმიანობებზე საზოგადოების მონაწილეობას იცავს. კომერციული მოდელის დასახელება ნებართვას არ ანაცვლებს. პროექტის კანონიერების შესახებ დასკვნას კონკრეტული გარემოსდაცვითი აქტი და მისი პირობების შესრულების მასალები სჭირდება.

დაკავშირებული განმარტება: გარემოზე ზემოქმედების შეფასება და გადაწყვეტილების ეტაპები.

გადამოწმების თარიღი

კანონმდებლობა გადამოწმებულია 2026 წლის 10 ოქტომბრის მდგომარეობით.