გაერთიანებული სამეფოს სახელმძღვანელო ინტიმური გამოსახულებების გენერატორებზე: სამართლებრივი რისკები ტრანსსასაზღვრო დეველოპერებისა და მიმწოდებლებისთვის

ახალი სახელმძღვანელო არსებულ სამართალდარღვევას განმარტავს

შინაგან საქმეთა სამინისტრომ (Home Office) 2026 წლის 15 ოქტომბერს გამოაქვეყნა პოლიციის სახელმძღვანელო სავარაუდო ინტიმური გამოსახულებების გენერატორების შესახებ. აღნიშნული სამართალდარღვევა შემოღებულ იქნა „დანაშაულისა და საპოლიციო საქმიანობის შესახებ“ 2026 წლის კანონით (Crime and Policing Act 2026) და ძალაში შევიდა 29 ივნისს. ოქტომბრის პუბლიკაცია განმარტავს უკვე მოქმედი ნორმის აღსრულებას; ეს არ არის თარიღი, როდესაც აკრძალული ქმედება პირველად გახდა კრიმინალიზებული.

სახელმძღვანელო ეხება ინსტრუმენტებს, რომლებიც წარდგენილი ან შექმნილია ადამიანთა სავარაუდო ინტიმური გამოსახულებების გენერირებისთვის. პროგრამული უზრუნველყოფის ბიზნესებისთვის, მათ შორის საქართველოში დაფუძნებული იმ დეველოპერებისთვის, რომლებსაც გაერთიანებულ სამეფოსთან აქვთ კავშირი, რელევანტური საკითხები სცდება იმ ფარგლებს, თუ სად მუშაობს პროგრამისტი. მნიშვნელობა ენიჭება თავად პროდუქტს, თითოეული მონაწილის ქმედებას და კანონმდებლობით დადგენილ ტერიტორიულ წესებს.

ფუნქციასა და გარემოებებს მეტი მნიშვნელობა აქვს, ვიდრე მოსახერხებელ იარლიყს

2026 წლის კანონის 99-ე მუხლმა 2003 წლის „სექსუალურ დანაშაულთა შესახებ“ კანონში (Sexual Offences Act 2003) დაამატა 66I–66L მუხლები. ოფიციალური სახელმძღვანელო განმარტავს ქმედებებს, მათ შორის შესაბამისი საგნის დამზადებას, ადაპტირებას, მიწოდებასა და მიწოდების შეთავაზებას. ნორმა შეიძლება ეხებოდეს პროგრამულ უზრუნველყოფას, მომსახურებას ან ელექტრონულ ინფორმაციას, და არა მხოლოდ ფიზიკურ მოწყობილობას.

კანონით გათვალისწინებული შეფასება ეფუძნება იმას, თუ რა დასკვნამდე მივიდოდა გონიერი პირი მოცემულ გარემოებებში. ამდენად, კომპანიამ უნდა შეისწავლოს რეალური ფუნქციონალი, პრეზენტაცია და დისტრიბუცია. პროდუქტისთვის ზოგადი გამოსახულების რედაქტორის წოდება თავისთავად არ წყვეტს იმას, თუ როგორ გავრცელდება კანონი ფუნქციაზე, რომელიც რეკლამირებულია იდენტიფიცირებად პირთა ინტიმური გამოსახულებების შესაქმნელად.

დაცვითი მექანიზმები მტკიცებულებებს მოითხოვს

66I მუხლი ითვალისწინებს დაცვის საფუძველს, რომელიც მოითხოვს იმის მტკიცებას, რომ მიღებული იყო ყველა გონივრული ზომა პირის თანხმობის გარეშე მისი სავარაუდო ინტიმური გამოსახულებების შექმნის აღსაკვეთად. გამოიყენება თუ არა ეს დაცვა, სამართლებრივი და მტკიცებულებითი საკითხია. მომსახურების პირობებში გაკეთებული ჩანაწერი არ უნდა იქნეს მიჩნეული გარანტირებულ პასუხად პროდუქტისა და ფაქტობრივად მიღებული ზომების შემოწმების გარეშე.

პრაქტიკული მართვა შეიძლება მოიცავდეს მიზნობრივი გამოყენების დოკუმენტირებას, განჭვრეტადი არამართლზომიერი გამოყენების შეფასებას, მავნე ფუნქციონალის შეზღუდვას და შეტყობინებების დამუშავების პროცესის აღრიცხვას. ეს საკითხები საჭიროებს მორგებულ სამართლებრივ და ტექნიკურ შეფასებას და არ ნიშნავს იმის დეკლარირებას, რომ კონტროლის რაიმე კონკრეტული პაკეტი იმუნიტეტს წარმოშობს. დიზაინერული გადაწყვეტილებების მიღმა არსებული დასაბუთების შენახვა შეიძლება ისეთივე მნიშვნელოვანი იყოს, როგორც თავად პოლიტიკის დოკუმენტის შენახვა.

სამართალდარღვევას თავისი ფარგლები აქვს

სახელმძღვანელო ამ მიმწოდებელზე ორიენტირებულ სამართალდარღვევას მიჯნავს სხვა დანაშაულებისგან, რომლებიც ინტიმური გამოსახულებების შექმნას ან გავრცელებას უკავშირდება. იგი ასევე განმარტავს, რომ მხოლოდ ფლობა ამ კონკრეტული ნორმით კრიმინალიზებული არ არის. ეს ვიწრო განსხვავება არ უნდა განიმარტოს ისე, თითქოს ასეთ მასალასთან დაკავშირებული ნებისმიერი ქმედება კანონიერია; შესაძლოა გამოყენებულ იქნეს სხვა სამართალდარღვევათა შემადგენლობები.

საბრალდებო დასკვნით გათვალისწინებული მაქსიმალური სასჯელი, რომელიც სახელმძღვანელოშია აღწერილი, არის თავისუფლების აღკვეთა სამ წლამდე ვადით, განუსაზღვრელი ოდენობის ჯარიმა, ან ორივე ერთად. ეს არის კანონით დადგენილი მაქსიმუმი და არა სასჯელი თითოეულ ცალკეულ საქმეზე. ბრალის წაყენების შესახებ გადაწყვეტილებები, მტკიცება, დაცვის საშუალებები და სასჯელის დანიშვნა ინდივიდუალურ საკითხებად რჩება. ბრალდებულ პირზე ვრცელდება უდანაშაულობის პრეზუმფცია.

უცხოურ ბიზნესს იურისდიქციის ანალიზი სჭირდება

ნორმები მოქმედებს ინგლისისა და უელსის სამართლებრივ ფარგლებში, განსაზღვრული ექსტრატერიტორიული წესებით. ქართულმა კომპანიამ უნდა გამოავლინოს გაერთიანებულ სამეფოში რეგისტრაციის, შესაბამისი მოქალაქეობის ან კანონით გათვალისწინებული სხვა კავშირის არსებობა, ნაცვლად იმისა, რომ ივარაუდოს გაერთიანებული სამეფოს უნივერსალური იურისდიქცია ან საზღვარგარეთიდან საქმიანობით უზრუნველყოფილი სრული დაცულობა. პლატფორმის ვალდებულებები და სისხლისსამართლებრივი პასუხისმგებლობა ასევე ცალკე ანალიზს მოითხოვს.

პროდუქტის შემმოწმებელმა ბიზნესმა დეტალურად უნდა განსაზღვროს, თუ ვინ ავითარებს მას, ვინ უზრუნველყოფს წვდომას, ვინ აკონტროლებს მარკეტინგს და ვინ იღებს შეტყობინებებს ბოროტად გამოყენების შესახებ. ხელშეკრულებებით შესაძლებელია კომპანიებს შორის ამოცანების განაწილება, თუმცა სისხლისსამართლებრივი ანალიზი მაინც ფაქტობრივ ქმედებასა და შესაბამისი სამართალდარღვევის შემადგენლობას აფასებს.

• გაეცანით მოქმედ საკანონმდებლო ტექსტს ოქტომბრის სახელმძღვანელოსთან ერთად.
• მოახდინეთ პროდუქტის შესაძლებლობების, მიზნობრივი მომხმარებლებისა და დისტრიბუციის მოდელის დოკუმენტირება.
• შეაფასეთ დაცვითი მექანიზმები და მტკიცებულებები, რომლებიც ადასტურებს დაცვის ნებისმიერ ხელმისაწვდომ საშუალებას.
• მიიღეთ კონკრეტულ იურისდიქციაზე მორგებული კონსულტაცია ინტიმური გამოსახულებების რისკის შემცველი ფუნქციების გაშვებამდე.

პირებმა, რომლებიც უფლებადარღვევის შესახებ აცხადებენ, უნდა შეინახონ შესაბამისი შეტყობინებები და ბმულები და ამავდროულად შეზღუდონ მასალის ზედმეტი გავრცელება. ახალი სახელმძღვანელო ყველაზე მეტად გამოსადეგია მაშინ, როდესაც იგი ეხმარება მიმწოდებლის სამართალდარღვევის, გამოსახულების არამართლზომიერ გამოყენებასთან დაკავშირებული სხვა დანაშაულებისა და დაზარალებული პირის დაცვის პროცედურების გამიჯვნაში. იგი არ უნდა იქნეს გაგებული, როგორც უნივერსალური წესი ხელოვნური ინტელექტის ნებისმიერი გამოსახულების სერვისისთვის.

გადამოწმების თარიღი

წყაროები და კანონმდებლობა გადამოწმებულია 2026 წლის 21 ოქტომბრის მდგომარეობით. შემდგომი ცვლილებები ავტომატურად არ აისახება. ნორმების გამოყენება კონკრეტული საქმის გარემოებებზეა დამოკიდებული.