ევროკავშირის Entry/Exit System (EES) 2026 წლის 10 აპრილიდან სრულად ამოქმედდა იმ 29 ევროპული ქვეყნის გარე საზღვრებზე, რომლებიც სისტემაში მონაწილეობენ. საქართველოს მოქალაქეებისთვის ეს ნიშნავს, რომ მოკლევადიანი ვიზიტის დროს შემოსვლა და გასვლა ელექტრონულად ფიქსირდება, ხოლო ბევრ შემთხვევაში პასპორტის შტამპს ემატება სახის გამოსახულებისა და თითის ანაბეჭდების რეგისტრაცია.

შეიცვალა თუ არა საქართველოს მოქალაქეების უვიზო რეჟიმი

ჩვეულებრივი ქართული პასპორტის მფლობელებისთვის მოკლევადიანი უვიზო მოგზაურობის რეჟიმი ცალკე საკითხია და EES მას ავტომატურად არ აუქმებს. თუმცა მოგზაურმა ისევ უნდა დააკმაყოფილოს შესვლის პირობები, მათ შორის 90 დღე ნებისმიერ მოძრავ 180-დღიან პერიოდში, საკმარისი ფინანსური რესურსი, მგზავრობის მიზანი და დაბრუნების სანდო გარემოებები.

2026 წლის მარტის ოფიციალურ ევროკავშირის დოკუმენტში ასევე განმარტებულია, რომ დროებითი ზომა შეეხო საქართველოს დიპლომატიური, სამსახურებრივი და ოფიციალური პასპორტების მფლობელებს. ეს არ არის იგივე, რაც ჩვეულებრივი პასპორტით ტურისტული მოგზაურობის ავტომატური აკრძალვა, ამიტომ პასპორტის ტიპის ერთმანეთში არევა განსაკუთრებით სახიფათოა.

როგორ მუშაობს EES

სისტემა ადგენს არაევროკავშირის მოქალაქის შესვლისა და გასვლის ციფრულ ჩანაწერს.
რეგისტრირდება ბიოგრაფიული და, წესის მიხედვით, ბიომეტრიული მონაცემები.
სისტემა ეხმარება საზღვარს overstay-ის, ყალბი დოკუმენტებისა და განმეორებითი შესვლის რისკების შეფასებაში.
90/180 დღის დათვლა უნდა გადაამოწმოთ ოფიციალური EES ონლაინ ინსტრუმენტით, განსაკუთრებით მაშინ, თუ გარდამავალ პერიოდში საზღვარი ძველი წესით გაიარეთ.

ევროკავშირის ოფიციალური გზამკვლევი აფრთხილებს, რომ 2026 წლის 6 ოქტომბრამდე გარკვეული ერთჯერადი ან ორმაგი შესვლის ვიზების შემთხვევაში ონლაინ პასუხი შეიძლება არასრული იყოს, თუ წინა შესვლა 2025 წლის 12 ოქტომბრიდან 2026 წლის 9 აპრილამდე სისტემაში არ აღირიცხა.

რა გააკეთოს მგზავრმა უარის ან შეცდომის დროს

მოითხოვეთ გადაწყვეტილების მიზეზი და შეინახეთ ყველა დოკუმენტი: პასპორტი, ბილეთი, სასტუმროს დადასტურება, დაზღვევა, ფინანსური რესურსის მტკიცებულება და წინა ვიზიტების ზუსტი კალენდარი. თუ სისტემაში შესვლა ან გასვლა არასწორად აისახა, სწრაფად მიმართეთ შესაბამის სასაზღვრო ორგანოს ან მონაცემთა დაცვის უფლებამოსილ არხს იმ ქვეყნის მიხედვით, სადაც პრობლემა წარმოიშვა.

საქართველოში იურისტი დაგეხმარებათ დოკუმენტების დალაგებაში, საკონსულო კომუნიკაციაში, გადაწყვეტილების დასაბუთების შეფასებასა და იმაში, უკავშირდება თუ არა პრობლემა მონაცემთა არასწორ დამუშავებას, ვიზის/უვიზო პირობებს ან შესვლის უარის საფუძველს. ეს არ ნიშნავს საზღვარზე გადაწყვეტილების ავტომატურ გაუქმებას.

პრაქტიკული ჩეკლისტი

დაგეგმეთ დარჩენა 90/180 დღის ფარგლებში და შეინახეთ დღეების საკუთარი კალენდარი.
არ დაეყრდნოთ მხოლოდ პასპორტის ძველ შტამპებს; გადაამოწმეთ ოფიციალური EES ინსტრუმენტი.
იქონიეთ მოგზაურობის მიზნის, საცხოვრებლის, თანხისა და დაბრუნების დამადასტურებელი მასალა.
განსხვავებულად შეაფასეთ ჩვეულებრივი და დიპლომატიური/სამსახურებრივი პასპორტის წესები.

ხშირად დასმული კითხვები

EES არის ვიზა? არა. ეს არის შესვლა-გასვლის აღრიცხვის სისტემა.
იღებს თუ არა ყველა მოგზაური თითის ანაბეჭდს პირველივე წამს? სისტემის ეტაპობრივი ამოქმედებისა და კონკრეტული სასაზღვრო პროცესის მიხედვით პროცედურა შეიძლება განსხვავდებოდეს.
შეუძლია თუ არა ქართულ იურისტს EU საზღვრის უარის გაუქმება? იურისტს შეუძლია შეაფასოს საფუძველი და დაგეხმაროთ შესაბამის მიმღებ ორგანოსთან კომუნიკაციაში, მაგრამ შედეგი კონკრეტულ სამართლებრივ პროცედურაზეა დამოკიდებული.

პირველადი წყაროები: EU Entry/Exit System overview — https://www.consilium.europa.eu/en/policies/entryexit-system/ ; EES FAQ — https://travel-europe.europa.eu/ees/ltr/faq ; EES stay calculator — https://travel-europe.europa.eu/en/ees/check-how-long-you-can-stay ; EU document on Georgia passport measures — https://data.consilium.europa.eu/doc/document/WK-3738-2026-INIT/en/pdf

შენიშვნამასალა საინფორმაციო ხასიათისაა და არ წარმოადგენს ინდივიდუალურ სამართლებრივ რჩევას.