პასპორტის, ხიდისა და სამართლის სასწორის სიმბოლური ილუსტრაცია ორ შენობას შორის. — AI-ით შექმნილი ილუსტრაციაა; არ ასახავს დაკავებულ პირს, მის დოკუმენტს ან რეალურ საიმიგრაციო ცენტრს.

2026 წლის 9 ოქტომბერს შინაგან საქმეთა სამინისტრომ სპეციალური საიმიგრაციო კონტროლის შედეგად უცხო ქვეყნის 64 მოქალაქის დაკავების შესახებ გამოაცხადა. Imedi-ის მიერ გავრცელებული უწყების ცნობით, პირები დროებითი განთავსების ცენტრში გადაიყვანეს და მათ საქართველოდან გაძევებასთან დაკავშირებული პროცედურები მიმდინარეობს. უწყება მიუთითებს საქართველოში ყოფნის კანონიერი საფუძვლის არარსებობაზე. საჯარო განცხადება არ გვაძლევს თითოეული პირის დოკუმენტებს ან სასამართლოს აქტებს.

დაკავების საფუძველი ცალკე უნდა შეფასდეს

„უცხოელთა და მოქალაქეობის არმქონე პირთა სამართლებრივი მდგომარეობის შესახებ“ კანონის 51-ე მუხლი გაძევების საფუძვლებს ჩამოთვლის. 64-ე მუხლი კი გაძევების მიზნით დაკავებასა და დროებითი განთავსების ცენტრში მოთავსებას აწესრიგებს. ეს დაკავშირებული, მაგრამ სხვადასხვა სამართლებრივი საკითხებია. საქართველოში ყოფნის უფლების პრობლემის დადგენა დაკავების ნებისმიერი ფორმისა და ვადის კანონიერებას ავტომატურად არ ადასტურებს.

64-ე მუხლის მე-2 პუნქტში დაკავების რამდენიმე საფუძველია, მათ შორის იდენტიფიცირების შეუძლებლობა, მიმალვის საფრთხე და გაძევების იძულებით აღსრულების უზრუნველყოფა. კონკრეტულ პირზე უნდა შემოწმდეს, რომელი საფუძველია გამოყენებული და რა მასალებით არის იგი დასაბუთებული. საერთო რაოდენობა ინდივიდუალური გადაწყვეტილებების დასაბუთებას ვერ შეცვლის.

სასამართლოს კონტროლი და დაკავებულის უფლებები

64-ე მუხლის მე-3 პუნქტით, უცხოელი დაკავებიდან არაუგვიანეს 48 საათისა უნდა წარედგინოს სასამართლოს ცენტრში მოთავსების გადაწყვეტილების მისაღებად. თუ მომდევნო 24 საათში სასამართლო ასეთ გადაწყვეტილებას არ მიიღებს, პირი დაუყოვნებლივ უნდა გათავისუფლდეს. ამ ჩანაწერით არ დასტურდება, რომ მიმდინარე ოპერაციაში რომელიმე ვადა დარღვეულია: ამისთვის დაკავებისა და სასამართლოს გადაწყვეტილების ზუსტი დროა საჭირო.

იმავე მუხლის მე-7 და მე-8 პუნქტები ითვალისწინებს დაკავების საფუძვლის გასაგებ ენაზე განმარტებას, ადვოკატის აყვანის, ახლობლის ინფორმირების, საკონსულოსთვის მიმართვის, სამედიცინო შემოწმებისა და დაკავების გასაჩივრების უფლებებს. უფლებების რეალური განხორციელება მნიშვნელოვანია მაშინაც, როცა საიმიგრაციო სტატუსზე დავა მიმდინარეობს. სასამართლოს გადაწყვეტილება უნდა შეფასდეს მისი ტექსტისა და მოქმედი საპროცესო წესების მიხედვით.

გაძევება და საფრთხის შეფასება

კანონის 53-ე მუხლი გაძევების გადაწყვეტილების მიღებასა და შესაბამისი გარემოებების შეფასებას ეხება. 59-ე მუხლი ადგენს ქვეყნებს, რომლებშიც პირის გაძევება შეიძლება, და დაბრუნების შემზღუდველ გარემოებებს; 61-ე მუხლი გარკვეული პირების გაძევების დაუშვებლობას აწესრიგებს. ოჯახის კავშირები, დაცვის მოთხოვნა ან დაბრუნებისას საფრთხე, თუ ისინი არსებობს, პირის საქმეში უნდა შემოწმდეს. საჯარო ცნობა არ ადასტურებს, რომ რომელიმე დაკავებული თავშესაფრის მაძიებელია ან მის მიმართ ასეთი საფრთხე არსებობს.

საქართველოსთვის სავალდებულო ადამიანის უფლებათა ევროპული კონვენციის მე-5 მუხლის პირველი პუნქტის „ვ“ ქვეპუნქტი კანონიერ საიმიგრაციო დაკავებას ეხება, ხოლო მე-4 პუნქტი დაკავების კანონიერების სასამართლოში შემოწმების უფლებას იცავს. მე-3 მუხლი წამებასა და არაადამიანურ ან დამამცირებელ მოპყრობას კრძალავს. დაბრუნებასთან დაკავშირებული ასეთი საფრთხის საკითხი ინდივიდუალურ შეფასებას საჭიროებს. ევროპული სასამართლო საიმიგრაციო სტატუსს თავად არ გასცემს; იგი საქართველოს მიერ კონვენციის დაცვას განიხილავს თავისი იურისდიქციისა და დასაშვებობის წესებით.

როგორ შეფასდეს საჯარო ინფორმაცია

დაკავების დასაბუთება, ცენტრში მოთავსების სასამართლოს აქტი და გაძევების გადაწყვეტილება ცალ-ცალკე დოკუმენტებია. დაცვისთვის მნიშვნელოვანია მათი მიღება და საქმეში მითითებული გასაჩივრების წესის დროული შემოწმება. კანონის 56-ე მუხლი შსს-ის შესაბამის გადაწყვეტილებებზე სასამართლოში გასაჩივრებას ითვალისწინებს; კონკრეტულ ვადასა და გასაჩივრების გავლენას გადაწყვეტილების ტიპის მიხედვით უნდა გაეცნოთ. იხილეთ გაძევებისა და საქართველოში შემოსვლის აკრძალვის გზამკვლევი.

ამ ეტაპზე დასტურდება უწყების განცხადება დაკავების შესახებ. მისგან ვერ დგინდება ყველა ინდივიდუალური დაკავების კანონიერება, საბოლოო გაძევება ან სისხლისსამართლებრივი ბრალეულობა. განმარტება ეყრდნობა მაცნეზე გამოქვეყნებულ მოქმედ კონსოლიდირებულ ტექსტს, მათ შორის 2026 წლის ცვლილებებს.

კანონმდებლობა გადამოწმებულია 2026 წლის 9 ოქტომბრის მდგომარეობით.

სტატია საინფორმაციო ხასიათისაა, ეფუძნება მითითებულ საჯარო წყაროებს და არ წარმოადგენს ინდივიდუალურ იურიდიულ კონსულტაციას.

წყაროები და კანონმდებლობა

შენიშვნამასალა საინფორმაციო ხასიათისაა და არ წარმოადგენს ინდივიდუალურ სამართლებრივ რჩევას.