Stablecoin სამართლებრივად „სტაბილური“ მხოლოდ სახელით არ არის. 2026 წლის აშშ-ის SEC/CFTC-ის განმარტებამ ციფრული აქტივების კლასიფიკაციისას ისევ აჩვენა, რომ გადამწყვეტია აქტივის ეკონომიკური ფუნქცია, მფლობელის უფლებები, შემოსავლის მოლოდინი, რეზერვები და გამოყენების მოდელი. ერთი და იგივე ტექნოლოგია სხვადასხვა იურისდიქციაში შეიძლება განსხვავებულ რეჟიმში მოხვდეს.

რა შეიცვალა გლობალურად 2026 წელს

აშშ-ის SEC-ის 2026 წლის 17 მარტის ინტერპრეტაციამ ციფრული აქტივების სხვადასხვა კატეგორია და მათი ფასიანი ქაღალდების კანონებთან ურთიერთობა განმარტა. SEC-ის საგანმანათლებლო მასალები ასევე მიუთითებს, რომ payment stablecoin-ის შეფასება დამოკიდებულია შესაბამის სამართლებრივ პირობებზე, ხოლო სხვა stablecoin შეიძლება სხვა რეჟიმში მოხვდეს.

ეს არის აშშ-ის მიდგომა და არა ქართული კანონი. თუმცა საერთაშორისო ბანკი, ბირჟა ან ინვესტორი სწორედ ასეთ კითხვებს დასვამს: არის თუ არა ტოკენი გადახდის საშუალება, ინვესტიცია, საბაზრო ინსტრუმენტი, სარეზერვო მოთხოვნის მატარებელი ან მხოლოდ ტექნიკური ერთეული.

რა უნდა გაარკვიოს პროექტმა stablecoin-ის გაშვებამდე

ვინ გამოსცემს ტოკენს და ვის აქვს რეზერვის, გამოსყიდვის ან მართვის უფლება.
არის თუ არა ფიატ-რეზერვი, როგორ მოწმდება და რა ხდება დეფიციტის დროს.
მომხმარებელი ფლობს მოთხოვნის უფლებას თუ მხოლოდ საფულეში არსებულ ციფრულ ჩანაწერს.
ვინ უზრუნველყოფს custody-ს, გაცვლას, გადარიცხვას, სავაჭრო პლატფორმას ან ICO-ს.
როგორ სრულდება KYC, AML/CFT, sanctions screening, travel rule და მომხმარებლის ინფორმირება.

საქართველოს სამართლებრივი წერტილი

საქართველოს ეროვნული ბანკი VASP-ების რეგისტრაციასა და ზედამხედველობას ახორციელებს. NBG-ის ოფიციალურ გვერდზე ცალკე მითითებულია stablecoin Initial Coin Offering-ის, მათ შორის stablecoin-ის issuance-ის, წესები. ამასთან, ეროვნული ბანკის მიერ 2025 წლის ნოემბერში გამოცხადებული ცვლილება 2026 წლის 1 იანვრიდან VASP-ს ავალდებულებს, მომხმარებლისთვის თვალსაჩინოდ აჩვენოს NBG-ის მიერ გაცემული რეგისტრაციის დამადასტურებელი ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი ყველა იმ არხში, სადაც მომსახურება მიეწოდება.

ამიტომ ქართული პროექტი ვერ დაეყრდნობა მხოლოდ უცხოურ whitepaper-ს. საჭიროა შემოწმდეს, არის თუ არა საქმიანობა საქართველოში VASP მომსახურება, საჭიროა თუ არა რეგისტრაცია, რომელი stablecoin-წესი მოქმედებს და რა ინფორმაციის მიწოდება ეკისრება მომხმარებლის წინაშე.

custody და მომხმარებლის ფული

Stablecoin-ის სამართლებრივი რისკი ხშირად არა მხოლოდ გამოშვებაში, არამედ custody-შია. თუ კომპანია აკონტროლებს მომხმარებლის გასაღებებს ან მის სახელით ახორციელებს გადარიცხვას, შეიძლება სხვა კატეგორიის სერვისი და დამატებითი ოპერაციული მოთხოვნა გაჩნდეს. ხელშეკრულებამ მკაფიოდ უნდა განსაზღვროს, ვის ეკუთვნის აქტივი, როგორ ხდება გამოსყიდვა, რა არის ტექნიკური შეფერხების პროცედურა და რა ხდება კომპანიის გადახდისუუნარობისას.

პრაქტიკული დასკვნა

2026 წელს stablecoin-ის პროექტის იურიდიული due diligence უნდა დაიწყოს ტოკენის ფუნქციიდან და არა მარკეტინგული სახელიდან. საქართველოში ეს ნიშნავს NBG-ის VASP და stablecoin წესების შემოწმებას, AML/CFT კონტროლებს, მომხმარებლის დაცვის დოკუმენტაციას და უცხოური ბაზრების ცალკე ანალიზს.

ხშირად დასმული კითხვები

ყველა stablecoin კრიპტოვალუტის ჩვეულებრივი გაცვლითი სერვისია? არა. მომსახურების ტიპი და მომხმარებლის უფლებები განსაზღვრავს რეგულირებას.
უცხოური ლიცენზია საკმარისია საქართველოში? ავტომატურად არა; საქართველოს ტერიტორიაზე მომსახურების მიწოდება შეიძლება NBG-ის რეგისტრაციასა და ადგილობრივ წესებთან შესაბამისობას მოითხოვდეს.
რა დოკუმენტი უნდა ჰქონდეს პროექტს? ფუნქციური whitepaper, რეზერვებისა და redemption-ის პოლიტიკა, risk assessment, AML/CFT პროგრამა, მომხმარებლის ხელშეკრულება და ინციდენტის გეგმა.

პირველადი წყაროები: SEC, crypto-assets interpretation — https://www.sec.gov/newsroom/press-releases/2026-30-sec-clarifies-application-federal-securities-laws-crypto-assets ; SEC, crypto assets and federal securities laws — https://www.sec.gov/resources-small-businesses/capital-raising-building-blocks/crypto-assets-federal-securities-laws ; NBG, VASPs — https://nbg.gov.ge/en/page/virtual-asset-service-providers-vasps ; NBG, stablecoin ICO rule — https://nbg.gov.ge/fm/%E1%83%98%E1%83%9C%E1%83%9D%E1%83%95%E1%83%90%E1%83%AA%E1%83%98%E1%83%94%E1%83%91%E1%83%98%E1%83%A1/vasps/initial-coin-offering-stablecoin-final-eng.pdf

შენიშვნამასალა საინფორმაციო ხასიათისაა და არ წარმოადგენს ინდივიდუალურ სამართლებრივ რჩევას.