ონლაინ თაღლითობის შემდეგ რა უნდა გააკეთოთ საქართველოში: ბანკი, პოლიცია და მტკიცებულება

თანხის დაკარგვის შემდეგ პირველი საათი გადამწყვეტია

FATF-ის 2026 წლის კიბერ-თაღლითობის ანგარიშის მიხედვით, კიბერ-თაღლითობა სწრაფად იზრდება მასშტაბითა და გეოგრაფიით, ხოლო შეფასებულ იურისდიქციათა 90%-მა იგი ფულის გათეთრების მნიშვნელოვან რისკად დაასახელა. ყველაზე გავრცელებული შემთხვევებია ფიშინგი, ყალბი ინვესტიცია, ანგარიშის გატაცება, ყალბი ონლაინ-მაღაზია, უცხო ადამიანის სახელით თანხის მოთხოვნა და ბანკის თანამშრომლის იმიტაცია.

რა უნდა გააკეთოთ დაუყოვნებლივ

• დაუკავშირდით ბანკს მხოლოდ ოფიციალურ ნომერზე და მოითხოვეთ ბარათის, ანგარიშისა და გადარიცხვის შეჩერება ან გაუქმების შესაძლებლობის შემოწმება.
• შეცვალეთ პაროლები სუფთა მოწყობილობიდან, ჩართეთ ორფაქტორიანი დაცვა და გააუქმეთ უცნობი სესიები.
• შეინახეთ ჩატი, ნომერი, ელფოსტა, ბმული, საფულის მისამართი, ქვითარი, დრო და ეკრანის ჩანაწერი.
• არ გადაუხადოთ ე.წ. „დამაბრუნებელ აგენტს“ დამატებითი თანხა და არ წაშალოთ მიმოწერა.
• შეიტანეთ განცხადება პოლიციაში; დიდი ზიანის, ორგანიზებული სქემის ან საზღვარგარეთული ტრანზაქციისას სწრაფად ჩართეთ ადვოკატი.

რა მნიშვნელობა აქვს საქართველოში

საქმის კვალიფიკაცია ფაქტებზეა დამოკიდებული და შეიძლება მოიცავდეს თაღლითობას, კომპიუტერულ სისტემაში უკანონო შეღწევას, ყალბი დოკუმენტის გამოყენებას ან სხვა დანაშაულს. სისხლის სამართლის კოდექსთან ერთად, ბანკთან დავაში მნიშვნელოვანია ხელშეკრულება, ავტორიზაციის მექანიზმი, შეტყობინების დრო, ბანკის რეაგირება და კლიენტის უსაფრთხოების ვალდებულება.

თუ საქმე ეხება ვირტუალურ აქტივს, საზღვარგარეთულ პლატფორმას ან საეჭვო ფინანსურ ჯაჭვს, ფულის გათეთრებისა და ტერორიზმის დაფინანსების აღკვეთის კანონმდებლობა შეიძლება დამატებით იყოს მნიშვნელოვანი. პირადი მონაცემების მოპარვისას კი საჭიროა მონაცემთა დაცვის რისკის ცალკე შეფასება.

რა არ უნდა გააკეთოთ

არ დაარედაქტიროთ სქრინშოტები, არ გააფრთხილოთ სავარაუდო დამნაშავე თქვენი შემდეგი ნაბიჯების შესახებ, არ გაასაჯაროოთ პირადი მონაცემები და არ გაანადგუროთ მოწყობილობა. ტექნიკური მტკიცებულება შეიძლება საჭირო გახდეს ბანკისთვის, პოლიციისთვის, სასამართლოსთვის ან უცხოური პლატფორმის მოთხოვნისთვის.

დასკვნა

ფულის დაბრუნება ავტომატური არ არის, მაგრამ სწრაფი შეტყობინება ბანკში, მტკიცებულების შენარჩუნება და სწორი სამართლებრივი არხის არჩევა ზრდის რეაგირების შესაძლებლობას. თითოეული საქმე განსხვავებულია — განსაკუთრებით მაშინ, როცა გადარიცხვა უკვე შესრულებულია ან კრიპტოაქტივშია.

## წყაროები / Sources - FATF — Cyber-Enabled Fraud, 24 თებერვალი 2026: https://www.fatf-gafi.org/en/publications/Methodsandtrends/cyber-enabled-fraud-digitalisation-ml-tf-pf-risks.html - საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსი: https://matsne.gov.ge/en/document/view/16426?publication=284 - საქართველოს კანონი ფულის გათეთრებისა და ტერორიზმის დაფინანსების აღკვეთის ხელშეწყობის შესახებ: https://matsne.gov.ge/en/document/view/4690334 - საქართველოს კანონი პერსონალურ მონაცემთა დაცვის შესახებ: https://www.matsne.gov.ge/en/document/view/5827307