ერთი ვიდეო შეიძლება მტკიცებულებადაც იქცეს და თავდასხმადაც

სინთეზური ხმა, სახე და ვიდეო უკვე იმდენად დამაჯერებელია, რომ დაზარალებულმა შეიძლება ერთდროულად დაკარგოს რეპუტაცია, სამსახური, ფული ან უსაფრთხოება. 2026 წლის 2 აგვისტოდან ევროკავშირის AI Act-ის გამჭვირვალობის წესები მოქმედებს: დიფფეიქი უნდა იყოს გამჟღავნებული, ხოლო საზოგადოებრივი ინტერესის შესახებ AI-გენერირებული ტექსტი — შესაბამის შემთხვევაში მონიშნული. ეს წესები პირდაპირ საქართველოს კანონი არ არის, მაგრამ საქართველოში მოქმედი პლატფორმები და კომპანიები ხშირად ევროკავშირის მომხმარებლებთანაც მუშაობენ.

თუ ასეთი შემთხვევა საქართველოში მოხდება

საქმე მხოლოდ „ყალბი ვიდეოს“ წაშლამდე არ მიდის. პირადი მონაცემების დაცვის შესახებ საქართველოს კანონი შეიძლება გახდეს მოთხოვნის საფუძველი, თუ მასალა შეიცავს იდენტიფიცირებად პირს ან მის პერსონალურ მონაცემებს. სამოქალაქო სამართლის გზით შეიძლება დადგეს პირადი არაქონებრივი უფლებების, სახელის, გამოსახულების, ღირსებისა და საქმიანი რეპუტაციის დაცვისა და ზიანის ანაზღაურების საკითხი. თუ მასალა გამოიყენება თაღლითობის, მუქარის, შანტაჟის ან სხვა დანაშაულის ფარგლებში, პარალელურად სისხლის სამართლის რეაგირებაც შეიძლება გახდეს საჭირო.

დაზარალებულმა პირველ 24 საათში რა უნდა გააკეთოს

შეინახოს ორიგინალი ბმული, URL, მომხმარებლის სახელი, დრო, ეკრანის ჩანაწერი და გაზიარებების სია.
არ გადაამუშაოს ან არ წაშალოს ფაილი; შეინახოს ჰეში ან ორიგინალი ფაილი, თუ ეს შესაძლებელია.
წერილობით მიმართოს პლატფორმას წაშლისა და მტკიცებულების შენარჩუნების მოთხოვნით.
პერსონალური მონაცემების საკითხზე მოამზადოს მიმართვა პერსონალურ მონაცემთა დაცვის შესაბამისი მექანიზმით.
მუქარის, ფულის მოთხოვნის ან დაუყოვნებელი საფრთხის შემთხვევაში დარეკოს 112-ზე და დაუყოვნებლივ მიმართოს ადვოკატს.

ბიზნესებისთვის მთავარი რისკი

კომპანიამ წინასწარ უნდა იცოდეს, სად იყენებს გენერაციულ AI-ს: რეკლამაში, ჩატბოტში, HR პროცესში, მომხმარებელთა მხარდაჭერაში თუ საჯარო კომუნიკაციაში. საჭიროა თანხმობის, მონაცემთა მინიმიზაციის, წვდომების, ადამიანის მიერ შემოწმებისა და ინციდენტზე რეაგირების წესები. ევროკავშირის ბაზარზე გასვლისას მხოლოდ ქართული პრაქტიკა შეიძლება საკმარისი არ იყოს — საჭიროა AI Act-ის, GDPR-ისა და კონტრაქტით ნაკისრი ვალდებულებების ცალკე შეფასება.

დასკვნა

AI-დიფფეიქის წინააღმდეგ ძლიერი პოზიცია იწყება მტკიცებულების სწორად შენახვით, სწრაფი პლატფორმული შეტყობინებით და სწორი სამართლებრივი კვალიფიკაციით. ყველა ყალბი ვიდეო ავტომატურად დანაშაული არ არის, მაგრამ მისი გამოყენების მიზანი, გავრცელების მასშტაბი, ზიანი და დაზარალებული პირის სტატუსი სამართლებრივ შედეგს ცვლის.

## წყაროები / Sources - ევროკომისია — AI Act-ის გამჭვირვალობის წესები, 20 ივლისი 2026: https://digital-strategy.ec.europa.eu/en/news/commission-publishes-guidelines-transparency-obligations-providers-deployers-certain-ai-systems - ევროკომისია — AI-კონტენტის მონიშვნის პრაქტიკის კოდექსი: https://digital-strategy.ec.europa.eu/en/news/commission-publishes-code-practice-marking-and-labelling-ai-generated-content - საქართველოს კანონი პერსონალურ მონაცემთა დაცვის შესახებ: https://www.matsne.gov.ge/en/document/view/5827307 - ევროპის საბჭოს AI-ის ჩარჩო-კონვენცია: https://www.coe.int/en/web/artificial-intelligence/the-framework-convention-on-artificial-intelligence

შენიშვნამასალა საინფორმაციო ხასიათისაა და არ წარმოადგენს ინდივიდუალურ სამართლებრივ რჩევას.